Samsung Electronics, son dönemdeki en büyük işçi krizlerinden biriyle karşı karşıya. Şirket yönetimi ve sendika arasında gerçekleştirilen prim ve maaş görüşmelerinin sonuçsuz kalmasının ardından, 48 bin çalışanın perşembe günü greve çıkması planlanıyor. Grevin 18 gün sürmesi bekleniyor ve bu durum, özellikle Samsung’un çip üretim birimlerinde yaşanabilecek aksamaların endişesini artırıyor. Greve katılacak çalışanların büyük bir kısmının yarı iletken bölümlerinde görev yapması, krizin teknoloji sektörü açısından önemini katbekat artırıyor. Samsung, dünya genelinde en büyük bellek çipi üreticilerinden biri olarak biliniyor. Şirketin üretiminde yaşanacak olası uzun süreli bir aksama, yapay zeka talebinin arttığı bir dönemde küresel çip tedarikini zorlayabilir. Yüksek bant genişliğine sahip bellek ve veri merkezi bileşenlerine olan talebin yükseldiği bu süreçte, böyle bir grev fiyatlar üzerinde de baskı oluşturma potansiyeline sahip.
SON ANDA ANLAŞMA BOZULDU Sendika başkanı Choi Seung-ho, hükümet arabulucusunun sunduğu son teklifi kabul ettiklerini, ancak şirket yönetiminin son başlıkta uzlaşmaya yanaşmadığını belirtti. Kamuoyundan özür dileyen Choi, mümkün olan en fazla tavizi verdiklerini fakat sonuç elde edemediklerini ifade etti. Samsung yönetimi ise sendikanın “kabul edilemez” taleplerde ısrar ettiğini savundu. Şirket, özellikle zarar eden birimlerde talep edilen prim düzenlemelerinin yönetim ilkelerine zarar vereceğini öne sürdü. Görüşmelerde en önemli konulardan biri prim sistemi oldu. Sendika, yıllık maaşın yüzde 50’si ile sınırlı olan prim tavanının kaldırılmasını, yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin primlere ayrılmasını ve bu düzenlemelerin kalıcı hale getirilmesini talep etti. Çalışanların tepkisi, Samsung ile rakibi SK Hynix arasındaki ücret farkından da kaynaklanıyor. SK Hynix, yapay zeka çiplerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek tedarikindeki güçlü konumu sayesinde son dönemde dikkat çekmişti. Bu durum, Samsung çalışanları arasındaki ücret ve prim adaleti tartışmalarını alevlendirdi.
ÇİP TEDARİK SÜRECİ TEHLİKEDE Samsung hisseleri, grev endişeleri ile çarşamba günü yüzde 1,6 oranında düştü. Şirketin hisselerindeki son bir haftalık kayıp ise yüzde 4,5’e ulaştı. Bazı yatırımcılar için esas endişe, grevin kısa vadeli maliyetinden çok iş gücü maliyetlerindeki kalıcı artış ihtimali. Güney Kore hükümetinin sürece müdahale edip etmeyeceği ise büyük bir merak konusu. Hükümetin, grevin ekonomiye ciddi zarar verebileceği gerekçesiyle acil tahkim yoluna başvurabileceği ifade ediliyor. Böyle bir karar alınırsa grev 30 gün süreyle durdurulabilir ve taraflar yeniden arabuluculuk masasına çağrılabilir. Ancak hükümet kanadından gelen açıklamalarda, acil tahkim için henüz erken olduğu ve diyalog için zaman bulunduğu vurgulanıyor. Güney Kore’deki çalışma otoriteleri de tarafların anlaşma sağlaması durumunda arabuluculuk sürecinin her an yeniden başlayabileceğini belirtiyor.
Samsung’un Güney Kore ihracatının yaklaşık dörtte birini oluşturması, bu grevi sıradan bir işçi-işveren anlaşmazlığının ötesine taşıyor. Ülkenin merkez bankasından bir yetkiliye göre, en kötü senaryoda grev, bu yıl için yüzde 2 olarak öngörülen ekonomik büyümeden 0,5 puan düşüşe neden olabilir. Bu nedenle, Samsung’daki kriz sadece şirket içi bir ücret müzakeresi olarak değerlendirilmiyor. Yapay zeka çağında bellek çiplerine olan talebin hızla arttığı bir dönemde, dünyanın önde gelen teknoloji üreticilerinden birindeki üretim kesintisi, küresel çip pazarında yeni bir baskı unsuru haline gelebilir.
