NATO dışişleri bakanları, İttifak’ın yeni üyesi İsveç’in ev sahipliğinde Helsingborg’da bir araya geldi. 32 farklı NATO üyesi ülkenin dışişleri bakanlarının katıldığı bu toplantı, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek olan NATO Zirvesi öncesinde kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil etti. Toplantının en önemli gündem maddesi, Ankara Zirvesi’ne yönelik hazırlık çalışmalarıydı.
LAHEY ZİRVESİ’NDEN ALINAN DERSLER
Geçtiğimiz yıl Lahey’de yapılan Zirve’de savunma yatırımlarıyla ilgili önemli kararlar alınmıştı. Ankara, 22 yıl aradan sonra NATO’nun liderler düzeyindeki ikinci toplantısına ev sahipliği yapacak. Bu zirvede, Lahey’de taahhüt edilen hedeflerin gerçekleştirilmesine odaklanılacak. Bakanlar, Helsingborg’da, Lahey’de belirlenen savunma yatırım planları, savaş kabiliyetlerinin güçlendirilmesi ve savunma sanayisinde üretim artışıyla ilgili atılan ve atılması gereken adımları gözden geçirecekler. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Brüksel’de yaptığı basın toplantısında, “Lahey’de belirlenen taahhütlerin yerine getirilmesi için güvenilir bir yol izlememiz gerekiyor” şeklinde konuştu.
ZELENSKİ’NİN DAVETİ GÜNDEMDE
NATO dışişleri bakanları, zirveye kimlerin davet edileceğini de tartışacak. Avrupa Birliği liderlerinin davet edilmesi kesinleşirken, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’nin de davet edilip edilmeyeceği bakanların masasında olacak konulardan biri. Ayrıca, 2004’te İstanbul’da gerçekleştirilen zirvede oluşturulan İstanbul İşbirliği İnisiyatifi (ICI) temsilcilerinin de davet edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyor. Türkiye, İstanbul’daki inisiyatifin temsilcilerinin Ankara’da yeniden bir araya gelmesinin mantıklı bir devam süreci olacağını düşünüyor. Eğer davet gerçekleşirse, bunun liderler düzeyinde olmayacağı öngörülüyor. Üye ülkelerin onay vermesi durumunda, ICI etkinliği zirve marjında ayrı bir toplantı olarak düzenlenebilir.
ABD BAŞKANI’NA KATILIM SORUSU
ABD Başkanı Donald Trump’ın katılımıyla ilgili yapılan haberler de belirsizlik yaratıyor. Helsingborg’daki toplantıda, Ukrayna’ya destek ve ABD’nin Avrupa’daki bazı unsurlarını geri çekme kararı çerçevesinde bir yük kaydırma stratejisi de gündeme gelecek. Rutte, herkesin ihtiyaç duyduğu güvenliği sağlamak için daha sürdürülebilir bir görev dağılımına sahip, daha güçlü bir NATO’nun gerekliliğini vurguladı.
